HOME aamenu ☰ MENU
Wijk aan Zee, 11-02-26 auteur: Max van de Pavoordt

Napels zal nog een jaar moeten wachten

,,Normal people have to see Naples before they die, but a chess Grandmaster has to win Wijk aan Zee first”. Het is een beroemde quote van de Deense grootmeester Bent Larsen en eentje die groot op de achterwand van de toernooizaal in Wijk aan Zee staat afgebeeld. Overigens verwezenlijkte Larsen zijn doel door zowel in 1960 als 1961 gedeeld het toernooi te winnen. In de tijd dat er nog twee mensen werden bijgeplaatst op de eregalerij en een paar potjes rapidschaak niet beslisten over de uitkomst van zo’n prestigieus toernooi.

Nu heb ik de stad van Maradona nog nooit bezocht. En het enige schaakgerelateerde wat ik in mijn 3 minuten googlen kon vinden over Napels is dat Alessandro Selvio er vandaan kwam. Een Italiaanse schaker die tussen 1575 en 1640 leefde en de eerste was die de Lucena-positie beschreef. Een stukje eindspeltechniek wat mij in mijn leven zeker een punt of 5 heeft opgeleverd. Ik ben ook geen grootmeester maar het leek me wel eens tijd om mee te doen in Wijk aan Zee bij het Tata Steel Chess Tournament. Eigenlijk was het gek dat ik nog nooit eerder had deelgenomen, zeker in mijn studiejaren heb ik aan bijna alle grote Nederlandse toernooien meegedaan, maar Wijk kwam er maar niet van. De hoofdgroep zal ik nooit halen, maar misschien een keertje mijn eigen groep winnen, dat zou toch moeten kunnen met een beetje geluk.

Nu had ik de eerste hindernis al twee jaar geleden geplaatst voor mijn deelname. Sinds twee jaar heb ik namelijk een hele leuke vriendin genaamd Sophie. Een geweldige vrouw, maar het enige probleem is dat zij op 30 januari jarig is. Laat het Wimbledon van het schaken nou net ieder jaar rond die datum gespeeld worden. In de zomer kwam ik daarom al met hangende pootjes naar haar toe, om lief te vragen of het goed was dat ik op haar verjaardag alleen in een huisje in het westen van het land zou zitten om daar een bordspel met houtjes te kunnen spelen. Gelukkig streek zij over haar hart en kreeg ik toestemming.

5 maanden later was het dan zover. Vanuit mijn BnB in Zandvoort zou ik proberen tienkamp 2C te winnen. Het toernooi in Wijk aan Zee is in tegenstelling tot de meeste grote Nederlandse toernooien namelijk geen Zwitsers toernooi waar iedereen in een grote groep speelt, maar men is ingedeeld in tienkampen. Hoe lager het getal hoe sterker de groep. De winnaar van elke groep promoveert voor het jaar daarna. Zo kan je je dus technisch gezien vanuit de laagste groep opwerken naar de Masters in een jaar of tien.

Toen ik de indeling zag was ik niet ontevreden. Elke groep 2 had een ‘ratingkanon’ met een rating van ruim boven de 2200, waar dat in veel groepen een ambitieuze jeugdspeler was, was dat in mijn groep een man van halverwege de 30. Uiteraard een sterke schaker, maar niet een 14-jarige knaap die eigenlijk al op meesterniveau schaakt. Wel was er een 11-jarige uit India met een rating van boven de 2100, meer dan een dark horse.

In ronde één mocht ik het meteen opnemen tegen een andere serieuze kandidaat. Martijn Woudsma was met een rating van halverwege de 2100 een serieuze kandidaat voor de bovenste plekken en wist mij in de opening ook meteen te verrassen. Ik koos voor een origineel plan waar ik mijn ‘mooie’ loper op g2 ruilde voor een paard op c6 waardoor zwart met een mindere structuur zou achterblijven. In het vervolg van de partij speelde ik echter slap schaak en Martijn knalde mij in een strakke partij van het bord. In de tijdnoodfase leek het nog even spannend te worden maar Martijn maakte het met de zwarte stukken in de volgende stelling mooi af.

Zwart maakt het mooi af, hoe?


Ai, een pijnlijk begin met een kansloze 0. Uiteraard niet waar ik op had gehoopt. Dit was echter niet mijn eerste lange toernooi en mijn ervaring is dat een goed begin leuk is, maar zo’n toernooi geen sprint is maar een marathon. Geen man overboord dus. Wel was het duidelijk dat de volgende ronde meteen een sleutelronde zou worden. Ik mocht het namelijk opnemen tegen nummer 1 geplaatst Sten Goes.

Achter mijn laptoptje had ik de volgende ochtend het doorschuiffrans goed bestudeerd omdat dit tot dat moment de favoriete variant van Sten was in de database. Tot mijn schrik speelde hij op zet drie Pd2. De Tarrasch-variant van het Frans. Niet bepaald mijn favoriet en ook eentje waarin ik relatief recent een paar keer flink had verloren. Ik antwoordde deze keer met 3.c5 waarna Sten zijn wenkbrauwen fronste. Voor hem blijkbaar een verrassing. Het mooie psychologische spel van de voorbereiding in een notendop. Ik koos voor een niet helemaal correct plan, maar wel iets met voldoende bite. Sten reageerde niet helemaal goed waarna de volgende stelling op het bord kwam.

Zwart kan hier beslissend voordeel halen.


Na de afwikkeling die jullie uiteraard allemaal gevonden hebben, kon ik de partij en daarmee het punt naar me toe trekken.

Ronde 3 speelde ik tegen Leon de Vries. Na het debacle van ronde 1 besloot ik mezelf te dwingen tot agressiever schaak door weer 1.e4 te gaan spelen. Leon is grote kale man van bovenin de 50, die vooral opviel door zijn zweetbandjes om beide polsen waar groot Arch Enemy op stond. Dat is een Zweedse melodic death metal band, een genre dat blijkbaar ook zijn oorsprong heeft in het Zweedse. Het is niet helemaal mijn muziek moet ik bekennen, maar zo steek je tijdens het schaken nog eens wat op over zaken buiten je eigen interessesfeer. Overigens was Leon alles behalve mijn aartsvijand. Daarvoor is hij een veel te aardige kerel, al was de blunder die hij maakte achter het bord weer iets te sympathiek. Even hiervoor is het positioneel al misgegaan met Db6 in een tot dan toe mooie scherpe partij. Hier grijpt zwart echter enorm mis met The8.

Hoe profiteert wit hiervan?


2 uit 3 en ik doe weer volle bak mee voor de bovenste plekken. Mijn volgende tegenstander was Jan Boersma. Een oude Friese krijger die vooral uitblinkt in degelijkheid. Onze partij werd ook remise, al liet ik vlak voordat de vredespijp werd gerookt nog een kans missen.

Hoe kan wit hier voordeel behalen?


De dag daarna met zwart tegen Richard Frans. Opnieuw dacht ik eindelijk een doorschuiffrans te krijgen. Voor veel Frans-spelers toch een van de favoriete varianten om op het bord te krijgen. Zeker tegen een man met zo’n achternaam, die de opening met zwart overigens ook op zijn repertoire heeft staan, krijg je dan hoop. Richard koos echter voor 1.b3 waarna na 13 bloedeloze zetjes de vrede werd getekend.

3 uit 5. Plus één was uiteraard een mooie score, maar om mijn groep te kunnen winnen was er meer nodig. Tegen Albert Termeulen moest er daarom gewonnen worden. Albert had ooit een rating van boven de 2300 maar inmiddels zit hij nog ietsje boven de 2000. Zijn spel tot dan toe was ook meer dan dynamisch. Dat is het leuke van een tienkamp. Tijdens je eigen partij kijk je ook goed om je heen. Je weet namelijk zeker dat je tijdens dat toernooi tegen de mannen links en rechts van je speelt. De partijen van Albert waren dan ook vaak een lust voor het oog. Tegen mij koos hij voor de Aljechin. in de vierpionnenaanval kreeg ik een gedekte vrijpion op d6 die uiteindelijk in het eindspel beslissend was in mijn voordeel.

Met 4 uit 6 kon ik in alle tevredenheid mijn rustdag spenderen in Haarlem. Na wat cultuurgesnuif in het Teylersmuseum waar de Michelangelo-tentoonstelling helaas voorbij was, kon ik me gaan voorbereiden op tegenstander nummer 7 Filip Borst. Filip had de laagste rating van de groep, maar speelde tot dan toe een prima toernooi. Tegen mij speelde hij ook een puike partij. In een Catalaan werd ik overspeeld maar op het moment dat ik over opgeven begon na te denken, maakte Filip het zichzelf moeilijk. In de slotstelling stond hij nog steeds gewonnen, maar Filip durfde de winnende voortzetting niet aan in de tijdnood.

Vind de winnende voortzetting voor wit!


concurrenten Martijn en Sten wonnen echter in ronde 7 waardoor ik nu een vol punt en half punt achterstond op beide heren. Zelfs met 2 uit 2 zou mijn groep winnen, waarschijnlijk niet meer lukken. Het eerste punt kreeg ik rond middernacht al. Een mailtje van Koos Stolk verscheen in mijn inbox waarin stond dat de jonge knaap uit India ziek was geworden. Hij was het hele toernooi flink aan het hoesten en zijn score van 0,5 uit 7 zal ook wel niet goed voor de gezondheid zijn.

Vanuit het mooie Deventer kon ik daarom afwachten wat mijn concurrenten ronde 8 zouden doen. Sten won van Marc Schlette en Martijn speelde remise tegen Leon. Beide heren hadden nu een half punt voorsprong op me en moesten nog tegen elkaar spelen. Aangezien Martijn van mij had gewonnen, zou hij bij een gelijke stand de groep winnen. Het scenario was voor mij dus vrij simpel. De groep winnen kon niet meer, maar bij winst zou ik zeker tweede zijn en bij een remise waarschijnlijk derde.

Mijn eigen partij winnen lukte. Marc Schlette had met een fide rating van 2189 een van de hoogste ratings van de groep, maar had sinds 2004 ook al geen partijen voor de rating gespeeld. Zo speelde hij ook een beetje, iets roestig en passief. Tegen mij koos hij er ook voor om in een London zijn d-pion voor mijn c-pion te ruilen. In tijdnood deed hij een kwaliteit in de aanbieding voor dynamische mogelijkheden. Ik offerde hem in tijdnood terug voor een eindspel dat waarschijnlijk remise zou worden maar waar ik met zwart wel goede praktische kansen had. Vlak na de 40ste greep Marc mis.

Vind de winnende variant voor zwart!


Bij de partij tussen Martijn en Sten leek het lang de kant van Sten op te gaan. Toen ik na mijn eigen tijdnoodfase echter bij de heren kwam kijken stond er een goed eindspel voor wit op het bord. Martijn wist dit uiteindelijk ook te winnen waardoor hij terecht met 7 uit 9 de groep won. Ik werd uiteindelijk zelf tweede met 6,5 uit 9(of 5,5 uit 8 gespeelde partijen). Als prijs mocht ik voor 60 euro boeken uitzoeken in de prijzen/boekensalon.

Boekenkast

Zo’n tweede plek smaakt uiteindelijk wel naar meer. Je voelt aan alles dat je aan een bijzonder toernooi meedoet, waar je in dezelfde zaal zit te schaken als de groten der aarde. Napels zal dus nog een jaartje moeten wachten in januari. Eerst zal er een groep in Wijk aan Zee gewonnen moeten worden!